BlogXử lý mã độc & bảo mật cập nhật 4 phút đọcĐội ngũ WSU
Website bị Google cảnh báo, cần làm gì trong 24 giờ
Tóm tắt
Màn hình đỏ hiện ra ngay khi bấm vào kết quả tìm kiếm, chỉ còn nút quay lại bấm được. Thứ tự đúng trong 24 giờ đầu quyết định thiệt hại lớn nhỏ.
Màn hình đỏ hiện ra ngay khi bấm vào kết quả tìm kiếm: trang phía trước có chứa phần mềm gây hại. Trình duyệt chặn lại, chỉ còn nút quay lại bấm được.
Đó là lúc website đã vào đúng danh sách mà cả Chrome lẫn trang kết quả tìm kiếm của Google cùng dùng để chặn khách. Mỗi giờ để nguyên là thêm khách bỏ đi, và thêm chỗ trên trang bị nhiễm thêm.
Để nguyên thêm một giờ thì mất gì
Khách thấy nhãn đỏ ngay trên kết quả tìm kiếm, trước cả khi kịp bấm vào. Phần lớn bỏ qua luôn, không quay lại tra cứu lần hai.
Máy quét của Google không tự gỡ nhãn khi trang đã sạch. Phải chủ động gửi yêu cầu xét lại. Không gửi thì nhãn đỏ còn nguyên, dù mã độc đã dọn xong từ nhiều ngày trước.
Trong 24 giờ đầu, làm gì trước tiên
- Sao lưu nguyên trạng trước, kể cả phần đã nhiễm. Đây là hiện trường để tìm ra chỗ hở, xoá sớm là mất luôn manh mối.
- Đổi toàn bộ mật khẩu: quản trị website, nơi lưu trữ, tên miền, hộp thư.
- Dọn sạch mã lạ và tài khoản quản trị lạ, kiểm cả phần mã nguồn lẫn nơi chứa dữ liệu.
- Tìm đúng chỗ hở đã cho mã độc lọt vào và vá lại. Dọn mà không vá thì vài tuần sau nhiễm lại y như cũ.
- Gửi yêu cầu xét lại qua Google Search Console sau khi đã sạch hoàn toàn, không phải ngay sau khi mới dọn xong phần nhìn thấy.
Sai lầm phổ biến nhất là gì
Xoá tệp lạ rồi coi như xong. Mã độc chỉ là phần lộ ra ngoài. Chỗ hở mới là lý do nó lọt vào được: tiện ích cũ chưa vá, mật khẩu yếu, nơi lưu trữ dùng chung với nhiều website khác. Đơn vị dọn nghiêm túc phải chỉ ra đúng chỗ hở đó, và dám cam kết bằng văn bản nếu tái nhiễm.
Một dạng khác khó phát hiện hơn nhiều: mã độc chỉ chuyển hướng khi người xem dùng điện thoại và bấm từ kết quả tìm kiếm, còn quản trị viên ngồi máy tính thì luôn thấy trang sạch. Cảnh báo của Google với dạng này thường đến rất muộn, nên phải chủ động kiểm. Cách kiểm nằm ở bài website chuyển hướng lạ trên điện thoại nhưng bình thường trên máy tính.
Nhận ra cảnh báo là phần dễ. Phần khó là chỉ đúng chỗ hở và dọn sạch không sót mảnh nào. Đó là phần việc của dịch vụ xử lý mã độc và bảo mật.